ఆంధ్రప్రదేశ్లో అత్యంత కీలకమైన జాతీయ ప్రాజెక్టుగా భావిస్తున్న పోలవరం ప్రాజెక్టు చుట్టూ మరోసారి వివాదం చెలరేగింది. ముఖ్యంగా డయాఫ్రం వాల్ దెబ్బతినడం, ప్రాజెక్టు పనుల ఆలస్యం వంటి అంశాలపై తాజాగా చర్చ జరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (కాగ్) నివేదికను కూడా వక్రీకరిస్తూ రాజకీయ ప్రచారం జరుగుతోందని విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
కొన్ని మీడియా సంస్థలు, ముఖ్యంగా తెలుగుదేశం పార్టీకి అనుకూలంగా ఉండే వర్గాలు పోలవరం ప్రాజెక్టులో జరిగిన సమస్యలకు పూర్తిగా మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైయస్ జగన్ ప్రభుత్వాన్నే బాధ్యులను చేస్తూ ప్రచారం చేస్తున్నాయి. అయితే కాగ్ నివేదికలో ప్రస్తావించిన విషయాలు, ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి సంబంధించిన సాంకేతిక ప్రక్రియలను పరిశీలిస్తే అసలు సమస్యలు మరింత ముందే మొదలయ్యాయని కొందరు నిపుణులు చెబుతున్నారు.
పోలవరం డిజైన్లో కీలక అంశాలు
పోలవరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణం సాధారణ డ్యామ్లా ఉండదు. గోదావరి నది ప్రవహించే ప్రాంతంలో లోతైన ఇసుక మేటలు ఉండటం వల్ల నదికి అడ్డంగా నేరుగా డ్యామ్ నిర్మించడం సాంకేతికంగా క్లిష్టమని ఇంజనీర్లు చాలా కాలం క్రితమే గుర్తించారు. అందుకే ఒక ప్రత్యేక విధానం ప్రతిపాదించబడింది. ముందుగా గోదావరి నది ప్రవాహాన్ని పక్కకు మళ్లించేందుకు స్పిల్ ఛానల్, స్పిల్వే నిర్మించాలి. ఆ తర్వాత నది ప్రవాహం పక్కకు వెళ్లిన తర్వాతే పాత ప్రవాహ మార్గంలో ఎగువ, దిగువ కాఫర్ డ్యామ్లు నిర్మించి మధ్యలో డయాఫ్రం వాల్ మరియు ఎర్త్కమ్ రాక్ ఫిల్ డ్యామ్ నిర్మించాలి అన్నది అసలు ప్రాజెక్ట్ రూపకల్పన.
ప్రొసీజర్ పాటించలేదా?
అయితే విమర్శకులు చెబుతున్నది ఏమిటంటే, ఈ నిర్మాణ ప్రక్రియలో ముందుగా చేయాల్సిన పనులు పూర్తికాకముందే తర్వాతి దశ పనులు చేపట్టడం వల్లే సమస్యలు మొదలయ్యాయని. స్పిల్వే, స్పిల్ ఛానల్ పూర్తి స్థాయిలో సిద్ధం కాకముందే ఎగువ, దిగువ కాఫర్ డ్యామ్ల నిర్మాణం చేపట్టడం, డయాఫ్రం వాల్ పనులు ప్రారంభించడం వల్ల గోదావరి ప్రవాహం నియంత్రణలో సమస్యలు తలెత్తాయని కొందరు ఇంజనీరింగ్ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
పోలవరం ప్రాజెక్ట్ అథారిటీ హెచ్చరిక
పోలవరం ప్రాజెక్ట్ అథారిటీ అప్పట్లో కొన్ని ఆందోళనలు వ్యక్తం చేసినట్లు రికార్డులు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎగువ, దిగువ కాఫర్ డ్యామ్ల మధ్య ఉన్న గ్యాప్లను పూర్తిగా మూసేస్తే వరదల సమయంలో గోదావరి ప్రవాహానికి మార్గం లేకుండా పోయే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారని సమాచారం. ఈ నేపథ్యంలోనే కొన్ని పనులను నిలిపివేయాలని సూచనలు ఇచ్చినట్లు చెబుతున్నారు. ఈ సూచనలు జగన్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించకముందే వచ్చినవని కూడా కొందరు ప్రస్తావిస్తున్నారు.
డయాఫ్రం వాల్ దెబ్బతినడం ఎలా జరిగింది?
తరువాత గోదావరి నదికి భారీ వరదలు వచ్చిన సమయంలో ప్రవాహం ఒకే ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతం కావడం వల్ల తీవ్ర ఒత్తిడి ఏర్పడింది. ఫలితంగా అప్పటివరకు నిర్మించిన డయాఫ్రం వాల్లో భాగం దెబ్బతిన్నట్లు ఇంజనీరింగ్ విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది నిర్మాణ క్రమం, ప్రవాహ నియంత్రణ వంటి అంశాలతో సంబంధం ఉండవచ్చని కొందరు నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
కాంట్రాక్టర్ మార్పే కారణమా?
ఇదిలా ఉండగా కొన్ని మీడియా సంస్థలు మాత్రం డయాఫ్రం వాల్ దెబ్బతినడానికి ప్రధాన కారణం కాంట్రాక్టర్ మార్పేనని ప్రచారం చేస్తున్నాయి. అయితే విమర్శకులు మాత్రం ఇది అసలు సమస్యను పక్కకు తిప్పే ప్రయత్నమని అంటున్నారు. నిర్మాణ క్రమంలో జరిగిన నిర్ణయాలు, సాంకేతిక సూచనలు, ప్రాజెక్ట్ అమలు విధానం వంటి అంశాలను పక్కన పెట్టి కేవలం కాంట్రాక్టర్ మార్పు అంశాన్ని మాత్రమే ప్రస్తావించడం వాస్తవాలను పూర్తిగా ప్రతిబింబించదని వారు అంటున్నారు.
కాగ్ నివేదికపై వివాదం
ఇక కాగ్ నివేదిక విషయంలో కూడా వాదనలు కొనసాగుతున్నాయి. కొందరు కాగ్ నివేదికలో ప్రాజెక్ట్ అమలులో సాంకేతిక లోపాలు, నిర్ణయాల్లో తడబాట్లు ప్రస్తావించబడినట్లు చెబుతుండగా, మరికొందరు ఆ నివేదికను తమ వాదనలకు అనుకూలంగా మాత్రమే చూపిస్తున్నారని విమర్శిస్తున్నారు.
పోలవరం ప్రాజెక్టు ఆంధ్రప్రదేశ్ భవిష్యత్తుకు కీలకమైనది. ఇలాంటి ప్రాజెక్టు విషయంలో రాజకీయ ఆరోపణలు, ప్రచారాలు కంటే వాస్తవాలు, సాంకేతిక అంశాలు ముందుకు రావాల్సిన అవసరం ఉంది. డయాఫ్రం వాల్ దెబ్బతినడం, పనుల ఆలస్యం వంటి అంశాలపై నిజమైన కారణాలు ఏమిటి అన్నది స్పష్టంగా బయటకు రావాలి. కాబట్టి ఇప్పుడు ప్రజల్లో వినిపిస్తున్న ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాల్సిన బాధ్యత మాత్రం చంద్రబాబుదే.
