భారతదేశం ఇప్పటికే ప్రపంచంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా 2023 నాటికే నిలిచింది. ఇలాంటి సమయంలో దేశం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సవాళ్లు జనాభా పెంపు కంటే ఉద్యోగాలు, విద్య, ఆరోగ్యం, నైపుణ్యాల అభివృద్ధి వంటి అంశాలేనని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు మాత్రం కుటుంబాల్లో ఎక్కువ మంది పిల్లలు ఉండాలని సూచిస్తూ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు పెద్ద చర్చకు దారి తీస్తున్నాయి. “ఇద్దరు పిల్లలు సరిపోదు… కనీసం ముగ్గురు అయితే మంచిది” అనే భావనను ఆయన ప్రస్తావించిన నేపథ్యంలో దీనిపై రాజకీయంగా, సామాజికంగా విస్తృతంగా చర్చ జరుగుతోంది.
ఇలాంటి పెద్ద విధానం ప్రకటించే ముందు సాధారణంగా సమగ్ర చర్చలు, శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు, నిపుణుల అభిప్రాయాలు తీసుకోవడం అవసరం. జనాభా అంశంపై ఎన్నో సంస్థలు, ముఖ్యంగా జనాభా పరిశోధన సంస్థలు మరియు జాతీయ జనాభా విధానం కింద జరిగిన అధ్యయనాలు స్పష్టంగా చెబుతున్న విషయం ఏమిటంటే అభివృద్ధికి కీలకం జనాభా పెంపు కాదు, జనాభా నాణ్యత. యువ జనాభా ఎక్కువగా ఉండటం ఒక అవకాశమే అయినా, అది దేశాభివృద్ధికి ఉపయోగపడాలంటే వారికి సరైన విద్య, నైపుణ్యాలు, ఉద్యోగ అవకాశాలు ఉండాలి. లేకపోతే అదే జనాభా భవిష్యత్తులో సమస్యగా మారే ప్రమాదం కూడా ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం భారతదేశంలో సుమారు 65 శాతం జనాభా 35 సంవత్సరాల లోపు ఉన్న యువతే. దీనినే ఆర్థిక నిపుణులు “డెమోగ్రాఫిక్ డివిడెండ్”గా పేర్కొంటారు. అంటే సరైన విధానాలు అమలు చేస్తే ఈ యువశక్తి దేశ ఆర్థికాభివృద్ధికి ప్రధాన బలం అవుతుంది. కానీ దానికి ముందు అవసరమయ్యేది ఉద్యోగాలు, నైపుణ్య శిక్షణ, ఆరోగ్యం, విద్య వంటి రంగాలపై ప్రభుత్వాలు దృష్టి పెట్టడం. అయితే ఇవి పక్కనపెట్టి జనాభా పెంచాలని సూచించడం ఎంతవరకు సమంజసం అన్న ప్రశ్నలు ఇప్పుడు ముందుకు వస్తున్నాయి.
ఇంకో ముఖ్యమైన అంశం మహిళల హక్కుల విషయం. పిల్లలను కనాలా వద్దా అన్నది ప్రధానంగా కుటుంబ నిర్ణయం, ముఖ్యంగా మహిళల పునరుత్పత్తి హక్కుకు సంబంధించిన విషయం. ఒక రాజకీయ నాయకుడు ఎక్కువ మంది పిల్లలను కనాలని సూచించడం మహిళల స్వేచ్ఛపై ప్రభావం చూపదా అనే ప్రశ్న కూడా ముందుకు వస్తోంది. అంతేకాదు, డబ్బులు లేదా పౌష్టికాహారం వంటి ప్రోత్సాహకాలు ఇస్తామని చెప్పడం కూడా విమర్శలకు కారణమవుతోంది. ఎందుకంటే ఇలాంటి ప్రోత్సాహకాలు ఎక్కువగా పేద వర్గాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది.
సామాజికంగా చూస్తే ధనిక కుటుంబాలు, ఉన్నత వర్గాలు సాధారణంగా జీవనశైలి, విద్య, ఆర్థిక ప్రణాళికల ఆధారంగా తక్కువ పిల్లలనే కనాలని నిర్ణయిస్తుంటాయి. అయితే పేదలకు మాత్రం కొంత ఆర్థిక ప్రోత్సాహం ఇస్తామని చెప్పి ఎక్కువ మంది పిల్లలను కనాలని ప్రోత్సహించడం సమాజంలో మరో రకమైన అసమానతను పెంచే ప్రమాదం ఉందని కొందరు విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇది కింది వర్గాల పట్ల ఒక విధమైన వివక్ష దృష్టికోణంగా కూడా కనిపిస్తోందని వారు అంటున్నారు.
ప్రపంచంలోని అభివృద్ధి చెందిన దేశాల అనుభవం కూడా ఇదే చెబుతోంది. యూరప్ లేదా స్కాండినేవియన్ దేశాల్లో అవకాశాలు విస్తారంగా ఉన్నప్పటికీ అక్కడ చాలామంది కుటుంబాలు ఒకటి లేదా రెండు పిల్లలకే పరిమితం అవుతున్నారు. అది ప్రభుత్వ ఆదేశం వల్ల కాదు, వారి వ్యక్తిగత ఎంపిక, జీవన విధానం, ఆర్థిక ప్రణాళికల ఆధారంగా తీసుకునే నిర్ణయం.
ఇదిలా ఉంటే చంద్రబాబు చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు సోషల్ మీడియాలో పెద్ద చర్చకు దారి తీసాయి. చాలా మంది నెటిజన్లు ఈ వ్యాఖ్యలపై వ్యంగ్యంగా స్పందిస్తున్నారు. “ప్రజలకు ముగ్గురు పిల్లలు కావాలంటున్న నాయకులు తమ కుటుంబాల్లో ఎంతమంది పిల్లలను కనించారు?” అనే ప్రశ్నను సోషల్ మీడియాలో చాలామంది వినిపిస్తున్నారు. కొందరు నెటిజన్లు “ఉద్యోగాలు ఇవ్వలేకపోతే పిల్లలు పెంచమని చెప్పడం సరైన పరిష్కారమా?” అని ప్రశ్నిస్తున్నారు. మరికొందరు “యువతకు ఉద్యోగాలు, రైతులకు ఆదాయం, మహిళలకు భద్రత వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టాల్సిన సమయంలో జనాభా పెంపు గురించి మాట్లాడటం ఆశ్చర్యంగా ఉంది” అంటూ వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు.
కొంతమంది సోషల్ మీడియా వినియోగదారులు మరో కోణాన్ని కూడా ప్రస్తావిస్తున్నారు. “జనాభా పెంచమని చెప్పే ముందు యువతకు ఉద్యోగాలు, విద్యా అవకాశాలు, ఆరోగ్య సదుపాయాలు కల్పించాలి” అని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇంకొందరు నెటిజన్లు అయితే నేరుగా ప్రశ్నిస్తున్నారు “ప్రజలకు ముగ్గురు పిల్లలు కావాలని సూచించే నాయకులు తమ కుటుంబాల్లో అదే ఆచరించారా?” అని.
ఈ నేపథ్యంలో ఇప్పుడు ప్రజల్లో వినిపిస్తున్న ప్రధాన ప్రశ్న ఒకటే. ప్రజలకు ఎక్కువ మంది పిల్లలను కనాలని చెప్పే ముందు నాయకులు స్వయంగా ఈ విషయంలో ఏమి చేశారు? అన్ని సదుపాయాలు ఉన్న కుటుంబాలు కూడా పిల్లల విషయంలో ఎంతో ఆలోచించి నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నప్పుడు పేదలకు మాత్రం “ముగ్గురు పిల్లలు మంచిది” అని చెప్పడం సరైనదా అన్న సందేహం వ్యక్తమవుతోంది.
జనాభా విధానం అనేది చాలా దీర్ఘకాలిక ప్రభావం కలిగించే అంశం. ఇలాంటి విషయాల్లో శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు, నిపుణుల సూచనలు, మహిళల అభిప్రాయాలు అన్నీ పరిగణనలోకి తీసుకుని నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. లేకపోతే అవి కేవలం రాజకీయ వ్యాఖ్యలుగా మాత్రమే మిగిలిపోతాయి.
అందుకే ఇప్పుడు చాలా మంది సూటిగా అడుగుతున్న ప్రశ్న ఇదే.. ప్రజలకు ఎక్కువ మంది పిల్లలను కనాలని చెప్పే ముందు, నాయకుడిగా ఉన్న మీరు స్వయంగా ఏమి చేశారు? “మీకెంతమంది పిల్లలు?” అనే ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పకుండా ఇలాంటి సూచనలు చేయడం నిజంగా సరైనదేనా?
